2.9. Po instalacji

2.9.1. Konfiguracja urządzeń sieciowych

Jeśli wcześniej skonfigurowaliśmy PPP na potrzeby instalacji przez FTP, konfiguracja urządzeń sieciowych zostanie pominięta. Będziemy mogli zająć się nią później.

Szczegółowe informacje na temat sieci lokalnych (LAN) oraz konfiguracji FreeBSD w roli bramy lub rutera znaleźć można w rozdziale Advanced Networking.

                          User Confirmation Requested 
       Would you like to configure any Ethernet or SLIP/PPP network devices?
    
                                 [ Yes ]   No

Jeśli chcemy skonfigurować urządzenie sieciowe, wybieramy [ Yes ] i wciskamy Enter. W przeciwnym wypadku wybieramy [ No ].

Klawiszami kursora wybieramy interfejs, który będziemy konfigurować i wciskamy Enter.

                          User Confirmation Requested 
           Do you want to try IPv6 configuration of the interface?
    
                                  Yes   [ No ]

Dla przykładu, w sieci lokalnej w zupełności wystarcza obecny protokół Internetu (IPv4), wybieramy więc klawiszami kursora [ No ] i naciskamy Enter.

Jeśli chcemy wypróbować nowy protokół Internetu (IPv6), wybieramy [ Yes ] i naciskamy Enter. Przez chwilę będzie się odbywać poszukiwanie serwerów RA.

                                 User Confirmation Requested 
            Do you want to try DHCP configuration of the interface?
    
                                  Yes   [ No ]

Jeżeli nie wykorzystujemy DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol), wybieramy klawiszami kursora [ No ] i wciskamy Enter.

Wybranie [ Yes ] spowoduje uruchomienie dhclient, i jeśli wszystko przebiegnie prawidłowo, konfiguracja sieci zostanie rozpoznana automatycznie. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w Sekcja 19.9.

Przedstawiony poniżej ekran konfiguracji sieci (Network Configuration) przedstawia konfigurację karty sieciowej komputera, który będzie służył jako brama w sieci lokalnej.

Klawiszem Tab wybieramy poszczególne pola, w których wpisujemy odpowiednie informacje.

Gdy konfiguracja będzie gotowa, klawiszem Tab wybieramy [ OK ] i naciskamy Enter.

                          User Confirmation Requested 
            Would you like to Bring Up the ed0 interface right now?
    
                                 [ Yes ]   No

Jeśli wybierzemy [ Yes ] i wciśniemy Enter, komputer zostanie aktywowany do pracy w sieci i będzie w niej pracować po zakończeniu instalacji.

2.9.2. Konfigurowanie bramy

                           User Confirmation Requested 
           Do you want this machine to function as a network gateway?
    
                                  [ Yes ]    No

Jeśli komputer będzie w sieci lokalnej pełnić rolę bramy, czyli będzie przekazywać pakiety pomiędzy innymi komputerami, wybieramy [ Yes ] i naciskamy Enter. Jeżeli natomiast komputer będzie węzłem w sieci, wybieramy [ No ] i wciskamy Enter.

2.9.3. Konfigurowanie usług internetowych

                          User Confirmation Requested
    Do you want to configure inetd and the network services that it provides?
    
                                   Yes   [ No ]

Wybranie [ No ] spowoduje, że rozmaite usługi (np. telnetd) będą wyłączone. Oznacza to, że zdalni użytkownicy nie będą mogli połączyć się z naszym komputerem za pomocą telnetu. Użytkownicy lokalni będą natomiast mogli łączyć się z odległymi komputerami korzystając z telnetu.

Usługi możemy włączyć po zainstalowaniu systemu, aby to zrobić, modyfikujemy plik /etc/inetd.conf za pomocą edytora tekstu. Więcej informacji znaleźć można w Sekcja 19.13.1.

Jeśli wolelibyśmy skonfigurować usługi internetowe podczas instalacji, wybieramy [ Yes ]. Zostaniemy poproszeni o dodatkowe potwierdzenie:

                          User Confirmation Requested
    The Internet Super Server (inetd) allows a number of simple Internet
    services to be enabled, including finger, ftp and telnetd.  Enabling
    these services may increase risk of security problems by increasing
    the exposure of your system.
    
    With this in mind, do you wish to enable inetd?
    
                                 [ Yes ]   No

Wybieramy [ Yes ], by przejść dalej.

                          User Confirmation Requested
    inetd(8) relies on its configuration file, /etc/inetd.conf, to determine
    which of its Internet services will be available.  The default FreeBSD
    inetd.conf(5) leaves all services disabled by default, so they must be
    specifically enabled in the configuration file before they will
    function, even once inetd(8) is enabled.  Note that services for
    IPv6 must be seperately enabled from IPv4 services.
    
    Select [Yes] now to invoke an editor on /etc/inetd.conf, or [No] to
    use the current settings.
    
                                 [ Yes ]   No

Wybranie [ Yes ] pozwoli na włączanie poszczególnych usług poprzez usuwanie znaku # na początku odpowiedniego wiersza.

Gdy włączymy wybrane usługi, naciskamy Esc by przejść do menu, w którym będziemy mogli zakończyć modyfikowanie pliku i zapisać zmiany.

2.9.4. Anonimowe FTP

                          User Confirmation Requested
     Do you want to have anonymous FTP access to this machine? 
    
                                  Yes    [ No ]

    This screen allows you to configure the anonymous FTP user.
    
    The following configuration values are editable:
    
    UID:     The user ID you wish to assign to the anonymous FTP user.
             All files uploaded will be owned by this ID.
    
    Group:   Which group you wish the anonymous FTP user to be in.
    
    Comment: String describing this user in /etc/passwd
    
    
    FTP Root Directory:
    
            Where files available for anonymous FTP will be kept.
    
    Upload subdirectory:
    
            Where files uploaded by anonymous FTP users will go.

                              User Confirmation Requested 
             Create a welcome message file for anonymous FTP users?
    
                                  [ Yes ]    No

2.9.5. Konfiguracja sieciowych usług plikowych

Sieciowe usługi plikowe (Network File Services - NFS) pozwalają na współdzielony dostęp do plików przez sieć. Komputer możemy skonfigurować jako serwer, klient, lub oba naraz. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w Sekcja 19.5.

                           User Confirmation Requested
     Do you want to configure this machine as an NFS server? 
    
                                  Yes    [ No ]

                                   Message
    Operating as an NFS server means that you must first configure an
    /etc/exports file to indicate which hosts are allowed certain kinds of
    access to your local filesystems.
    Press [Enter] now to invoke an editor on /etc/exports
                                   [ OK ]

                           User Confirmation Requested
     Do you want to configure this machine as an NFS client? 
    
                                  Yes   [ No ]

2.9.6. Profil zabezpieczeń

``Profil zabezpieczeń'' to zestaw opcji konfiguracyjnych, mający zapewnić określony poziom bezpieczeństwa poprzez włączenie i wyłączenie pewnych programów i ustawień. Im surowszy profil zabezpieczeń, tym mniej programów będzie domyślnie uruchamianych. Odpowiada to jednej z podstawowych zasad bezpieczeństwa: należy wyłączać wszystko, co nie musi być włączone.

Pamiętajmy, że profil zabezpieczeń to tylko domyślne ustawienia. Poszczególne programy można włączać i wyłączać już po zainstalowaniu FreeBSD, poprzez modyfikację lub dodanie odpowiednich wpisów w /etc/rc.conf. Dalsze informacje na ten temat znaleźć można w dokumentacji systemowej rc.conf(5).

Poniższa tabela pokazuje, jaki jest efekt stosowania każdego z profili zabezpieczeń. Kolumny odpowiadają profilom, które można wybrać, natomiast w kolejnych wierszach wymienione są poszczególne programy lub funkcje włączone lub wyłączone w danym profilu.

                           User Confirmation Requested
     Do you want to select a default security profile for this host (select
     No for "medium" security)? 
    
                                [ Yes ]    No

Jeżeli wybierzemy [ No ] i naciśniemy Enter, zostanie ustawiony średni profil zabezpieczeń.

Chcąc wybrać inny profil zabezpieczeń, wybieramy [ Yes ] i wciskamy Enter.

Aby uzyskać pomoc, wciskamy F1. Naciskając Enter wracamy do menu.

Klawiszami kursora wybieramy Medium, chyba, że jesteśmy pewni, że będziemy potrzebować innego poziomu bezpieczeństwa. Wskazujemy następnie [ OK ] i wciskamy Enter.

Zostanie wyświetlony komunikat potwierdzający wybór profilu zabezpieczeń.

                                     Message
    
    Moderate security settings have been selected.
    
    Sendmail and SSHd have been enabled, securelevels are
    disabled, and NFS server setting have been left intact.
    PLEASE NOTE that this still does not save you from having
    to properly secure your system in other ways or exercise
    due diligence in your administration, this simply picks
    a standard set of out-of-box defaults to start with.
    
    To change any of these settings later, edit /etc/rc.conf
    
                                      [OK]

                                     Message
    
    Extreme security settings have been selected.
    
    Sendmail, SSHd, and NFS services have been disabled, and
    securelevels have been enabled.
    PLEASE NOTE that this still does not save you from having
    to properly secure your system in other ways or exercise
    due diligence in your administration, this simply picks
    a more secure set of out-of-box defaults to start with.
    
    To change any of these settings later, edit /etc/rc.conf
    
                                      [OK]

Naciskamy Enter, aby przejść do kolejnego etapu konfiguracji.

2.9.7. Ustawienia konsoli systemowej

Kilka opcji służy do konfiguracji konsoli systemowej.

                          User Confirmation Requested 
           Would you like to customize your system console settings?
    
                                  [ Yes ]  No

Aby zobaczyć i zmienić ustawienia, wybieramy [ Yes ] i wciskamy Enter.

Często stosowaną opcją jest wygaszacz ekranu (screen saver). Klawiszami kursora wybieramy Saver i naciskamy Enter.

Za pomocą klawiszy kursora wybieramy odpowiadający nam wygaszacz i wciskamy Enter. Ponownie pojawi się menu konfiguracji konsoli systemowej.

Przyjmowany domyślnie przedział czasu wynosi 300 sekund. Aby go zmienić, ponownie wybieramy Saver. W menu opcji wygaszacza ekranu klawiszami kursora wybieramy Timeout i naciskamy Enter. Pojawi się okienko:

Widoczną wartość możemy zmienić, następnie wybieramy [ OK ] i wciskamy Enter, by wrócić do menu konfiguracji konsoli.

Wybieramy Exit i naciskamy Enter, przechodząc do kolejnego etapu konfiguracji.

2.9.8. Ustawianie strefy czasowej

Dzięki ustawieniu strefy czasowej komputer będzie mógł automatycznie ustawiać zegar w przypadku zmiany czasu, jak również będzie prawidłowo wykonywać inne czynności związane ze strefą czasową.

W przykładzie mamy do czynienia z komputerem znajdującym się we wschodniej strefie czasowej Stanów Zjednoczonych. Rzeczywiste ustawienia będą zależeć od naszego położenia geograficznego.

                          User Confirmation Requested 
              Would you like to set this machine's time zone now?
    
                                [ Yes ]   No

By ustawić strefę czasową, wybieramy [ Yes ] i naciskamy Enter.

                           User Confirmation Requested
     Is this machine's CMOS clock set to UTC? If it is set to local time
     or you don't know, please choose NO here! 
    
                                  Yes   [ No ]

Wybieramy [ Yes ] lub [ No ], w zależności od ustawienia zegara komputera, następnie wciskamy Enter.

Klawiszami kursora wybieramy odpowiedni region, po czym naciskamy Enter.

Przy użyciu klawiszy kursora wybieramy odpowiedni kraj i naciskamy Enter.

Klawiszami kursora wybieramy właściwą strefę czasową i wciskamy Enter.

                                Confirmation 
                Does the abbreviation 'EDT' look reasonable?
    
                                [ Yes ]   No

Zostaniemy zapytani, czy skrót nazwy strefy czasowej jest prawidłowy. Jeśli tak, naciskamy Enter i przechodzimy do kolejnego etapu konfiguracji.

2.9.9. Kompatybilność z Linuksem

                          User Confirmation Requested 
              Would you like to enable Linux binary compatibility?
    
                                [ Yes ]   No

Wybranie [ Yes ] i naciśnięcie Enter pozwoli uruchamiać programy linuksowe w FreeBSD. Program instalacyjny dołączy pakiety obsługujące kompatybilność z Linuksem.

Jeśli instalujemy system przez FTP, komputer będzie potrzebować łączności z Internetem. Może się zdarzyć, że na serwerze ftp będzie brakowało pewnych składników, na przykład obsługujących kompatybilność z Linuksem. Można je jednak zainstalować później.

2.9.10. Ustawienia myszki

Posługując się 3-przyciskową myszką będziemy mogli wycinać i wklejać tekst na konsoli i w uruchamianych programach. Jeśli nasza myszka ma dwa przyciski, po instalacji zajrzyjmy do dokumentacji systemowej moused(8), gdzie opisana została emulacja trzech przycisków. W naszym przykładzie konfigurujemy myszkę nie podłączoną przez USB.

                          User Confirmation Requested 
             Does this system have a non-USB mouse attached to it?
    
                                [ Yes ]    No

Wybieramy [ No ], jeśli myszka podłączona jest przez USB, lub [Yes] w przeciwnym wypadku, oraz naciskamy Enter.

Klawiszami kursora wskazujemy Type i naciskamy Enter.

Myszka używana w przykładzie jest typu PS/2, wybrano więc domyślną opcję Auto. Inny protokół wybieramy wskazując odpowiednią opcję klawiszami kursora. Upewniwszy się, że [ OK ] jest zaznaczone, naciskamy Enter i wracamy do poprzedniego menu.

Za pomocą klawiszy kursora wybieramy Port i wciskamy Enter.

Ponieważ przykładowa myszka jest typu PS/2, zaznaczona została domyślna opcja PS/2. Klawiszami kursora możemy wybrać port, następnie naciskamy Enter.

Na koniec demon myszki zostanie włączony i przetestowany.

Kursor myszki poruszał się po ekranie, więc demon działa.

Wybieramy [ Yes ], by powrócić do poprzedniego menu. Następnie klawiszami kursora wybieramy Exit i wciskamy Enter, by zakończyć ten etap konfiguracji.

2.9.11. Konfigurowanie serwera X

Chcąc korzystać z graficznego interfejsu użytkownika w rodzaju KDE, GNOME lub innego, trzeba skonfigurować serwer X.

Aby dowiedzieć się, czy nasza karta graficzna jest obsługiwana, możemy zajrzeć na stronę WWW XFree86.

                          User Confirmation Requested 
            Would you like to configure your X server at this time?
    
                                [ Yes ]   No

Jeśli mamy dane techniczne karty graficznej i monitora, wybieramy [ Yes ] i wciskamy Enter, rozpoczynając konfigurację serwera X.

Serwer X można konfigurować na kilka sposobów. Wybieramy jedną z metod przy pomocy klawiszy kursora i naciskamy Enter. Pamiętajmy o uważnym czytaniu wszelkich poleceń pojawiających się na ekranie.

Wybranie xf86cfg i xf86cfg -textmode może spowodować, że ekran stanie się ciemny, a uruchomienie może zająć kilka sekund. Bądźmy cierpliwi.

W poniższym przykładzie przedstawione będzie korzystanie z programu konfiguracyjnego xf86config. Wybierane przez nas opcje zależeć będą od wyposażenia naszego komputera, będą się więc zapewne różnić od opcji pokazanych w przykładzie.

                                    Message
     You have configured and been running the mouse daemon. 
     Choose "/dev/sysmouse" as the mouse port and "SysMouse" or
     "MouseSystems" as the mouse protocol in the X configuration utility. 
    
                                     [ OK ]
    
                          [ Press enter to continue ]

Komunikat informuje o wykryciu skonfigurowanego wcześniej demona myszki. Naciskamy Enter, by przejść dalej.

Po uruchomieniu xf86config wyświetli krótkie wprowadzenie:

    This program will create a basic XF86Config file, based on menu selections you
    make.
    
    The XF86Config file usually resides in /usr/X11R6/etc/X11 or /etc/X11. A sample
    XF86Config file is supplied with XFree86; it is configured for a standard
    VGA card and monitor with 640x480 resolution. This program will ask for a
    pathname when it is ready to write the file.
    
    You can either take the sample XF86Config as a base and edit it for your
    configuration, or let this program produce a base XF86Config file for your
    configuration and fine-tune it.
    
    Before continuing with this program, make sure you know what video card
    you have, and preferably also the chipset it uses and the amount of video
    memory on your video card. SuperProbe may be able to help with this.
    
    Press enter to continue, or ctrl-c to abort.

Po naciśnięciu Entera przejdziemy do konfiguracji myszki. Pamiętajmy, by uważnie czytać polecenia i wybrać protokół myszki ``Mouse Systems'' i port myszki /dev/sysmouse, nawet jeśli w przykładzie wybierana jest myszka PS/2.

    First specify a mouse protocol type. Choose one from the following list:
    
     1.  Microsoft compatible (2-button protocol)
     2.  Mouse Systems (3-button protocol) & FreeBSD moused protocol
     3.  Bus Mouse
     4.  PS/2 Mouse
     5.  Logitech Mouse (serial, old type, Logitech protocol)
     6.  Logitech MouseMan (Microsoft compatible)
     7.  MM Series
     8.  MM HitTablet
     9.  Microsoft IntelliMouse
    
    If you have a two-button mouse, it is most likely of type 1, and if you have
    a three-button mouse, it can probably support both protocol 1 and 2. There are
    two main varieties of the latter type: mice with a switch to select the
    protocol, and mice that default to 1 and require a button to be held at
    boot-time to select protocol 2. Some mice can be convinced to do 2 by sending
    a special sequence to the serial port (see the ClearDTR/ClearRTS options).
    
    Enter a protocol number: 2
    
    You have selected a Mouse Systems protocol mouse. If your mouse is normally
    in Microsoft-compatible mode, enabling the ClearDTR and ClearRTS options
    may cause it to switch to Mouse Systems mode when the server starts.
    
    Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
    Do you want to enable ClearDTR and ClearRTS? n
    
    You have selected a three-button mouse protocol. It is recommended that you
    do not enable Emulate3Buttons, unless the third button doesn't work.
    
    Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
    Do you want to enable Emulate3Buttons? y
    
    Now give the full device name that the mouse is connected to, for example
    /dev/tty00. Just pressing enter will use the default, /dev/mouse.
    On FreeBSD, the default is /dev/sysmouse.
    
    Mouse device: /dev/sysmouse

Kolejnym krokiem jest konfiguracja klawiatury. W przykładzie wybrana została typowa klawiatura o 101 klawiszach. Jako wariant nazwy możemy wybrać dowolną nazwę, lub po prostu nacisnąć Enter, akceptując proponowaną nazwę domyślną.

    Please select one of the following keyboard types that is the better
    description of your keyboard. If nothing really matches,
    choose 1 (Generic 101-key PC)
    
      1  Generic 101-key PC                                
      2  Generic 102-key (Intl) PC                         
      3  Generic 104-key PC                                
      4  Generic 105-key (Intl) PC                         
      5  Dell 101-key PC                                   
      6  Everex STEPnote                                   
      7  Keytronic FlexPro                                 
      8  Microsoft Natural                                 
      9  Northgate OmniKey 101                             
     10  Winbook Model XP5                                 
     11  Japanese 106-key                                  
     12  PC-98xx Series                                    
     13  Brazilian ABNT2                                   
     14  HP Internet                                       
     15  Logitech iTouch                                   
     16  Logitech Cordless Desktop Pro                     
     17  Logitech Internet Keyboard                        
     18  Logitech Internet Navigator Keyboard              
     19  Compaq Internet                                   
     20  Microsoft Natural Pro                             
     21  Genius Comfy KB-16M                               
     22  IBM Rapid Access                                  
     23  IBM Rapid Access II                               
     24  Chicony Internet Keyboard                         
     25  Dell Internet Keyboard                            
    
    Enter a number to choose the keyboard.
    
    1
    
    
    Please select the layout corresponding to your keyboard
    
    
      1  U.S. English                                      
      2  U.S. English w/ ISO9995-3                         
      3  U.S. English w/ deadkeys                          
      4  Albanian                                          
      5  Arabic                                            
      6  Armenian                                          
      7  Azerbaidjani                                      
      8  Belarusian                                        
      9  Belgian                                           
     10  Bengali                                           
     11  Brazilian                                         
     12  Bulgarian                                         
     13  Burmese                                           
     14  Canadian                                          
     15  Croatian                                          
     16  Czech                                             
     17  Czech (qwerty)                                    
     18  Danish                                            
    
    Enter a number to choose the country.
    Press enter for the next page
    
    1
    
    
    Please enter a variant name for 'us' layout. Or just press enter
    for default variant
    
    us
    
    
    Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
    Do you want to select additional XKB options (group switcher,
    group indicator, etc.)? n

Następnie przystępujemy do konfiguracji monitora. Pamiętajmy, by nie przekroczyć dopuszczalnych wartości częstotliwości, ponieważ może to spowodować uszkodzenie monitora. W razie jakichkolwiek wątpliwości, odłóżmy konfigurację monitora do czasu, gdy będziemy już mieć niezbędne informacje.

    Now we want to set the specifications of the monitor. The two critical
    parameters are the vertical refresh rate, which is the rate at which the
    whole screen is refreshed, and most importantly the horizontal sync rate,
    which is the rate at which scanlines are displayed.
    
    The valid range for horizontal sync and vertical sync should be documented
    in the manual of your monitor. If in doubt, check the monitor database
    /usr/X11R6/lib/X11/doc/Monitors to see if your monitor is there.
    
    Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
    
    
    
    You must indicate the horizontal sync range of your monitor. You can either
    select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
    standard monitor types, or give a specific range.
    
    It is VERY IMPORTANT that you do not specify a monitor type with a horizontal
    sync range that is beyond the capabilities of your monitor. If in doubt,
    choose a conservative setting.
    
        hsync in kHz; monitor type with characteristic modes
     1  31.5; Standard VGA, 640x480 @ 60 Hz
     2  31.5 - 35.1; Super VGA, 800x600 @ 56 Hz
     3  31.5, 35.5; 8514 Compatible, 1024x768 @ 87 Hz interlaced (no 800x600)
     4  31.5, 35.15, 35.5; Super VGA, 1024x768 @ 87 Hz interlaced, 800x600 @ 56 Hz
     5  31.5 - 37.9; Extended Super VGA, 800x600 @ 60 Hz, 640x480 @ 72 Hz
     6  31.5 - 48.5; Non-Interlaced SVGA, 1024x768 @ 60 Hz, 800x600 @ 72 Hz
     7  31.5 - 57.0; High Frequency SVGA, 1024x768 @ 70 Hz
     8  31.5 - 64.3; Monitor that can do 1280x1024 @ 60 Hz
     9  31.5 - 79.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 74 Hz
    10  31.5 - 82.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 76 Hz
    11  Enter your own horizontal sync range
    
    Enter your choice (1-11): 6
    
    You must indicate the vertical sync range of your monitor. You can either
    select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
    standard monitor types, or give a specific range. For interlaced modes,
    the number that counts is the high one (e.g. 87 Hz rather than 43 Hz).
    
     1  50-70
     2  50-90
     3  50-100
     4  40-150
     5  Enter your own vertical sync range
    
    Enter your choice: 2
    
    You must now enter a few identification/description strings, namely an
    identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
    in default names.
    
    The strings are free-form, spaces are allowed.
    Enter an identifier for your monitor definition: Hitachi

W kolejnym etapie wybieramy z listy sterownik karty graficznej. Jeśli przewijając listę niechcący ominiemy naszą kartę, naciskajmy dalej Enter, a lista zostanie powtórzona. W przykładzie pokazujemy tylko fragment listy:

    Now we must configure video card specific settings. At this point you can
    choose to make a selection out of a database of video card definitions.
    Because there can be variation in Ramdacs and clock generators even
    between cards of the same model, it is not sensible to blindly copy
    the settings (e.g. a Device section). For this reason, after you make a
    selection, you will still be asked about the components of the card, with
    the settings from the chosen database entry presented as a strong hint.
    
    The database entries include information about the chipset, what driver to
    run, the Ramdac and ClockChip, and comments that will be included in the
    Device section. However, a lot of definitions only hint about what driver
    to run (based on the chipset the card uses) and are untested.
    
    If you can't find your card in the database, there's nothing to worry about.
    You should only choose a database entry that is exactly the same model as
    your card; choosing one that looks similar is just a bad idea (e.g. a
    GemStone Snail 64 may be as different from a GemStone Snail 64+ in terms of
    hardware as can be).
    
    Do you want to look at the card database? y
    
    
    
    288  Matrox Millennium G200 8MB                        mgag200
    289  Matrox Millennium G200 SD 16MB                    mgag200
    290  Matrox Millennium G200 SD 4MB                     mgag200
    291  Matrox Millennium G200 SD 8MB                     mgag200
    292  Matrox Millennium G400                            mgag400
    293  Matrox Millennium II 16MB                         mga2164w
    294  Matrox Millennium II 4MB                          mga2164w
    295  Matrox Millennium II 8MB                          mga2164w
    296  Matrox Mystique                                   mga1064sg
    297  Matrox Mystique G200 16MB                         mgag200
    298  Matrox Mystique G200 4MB                          mgag200
    299  Matrox Mystique G200 8MB                          mgag200
    300  Matrox Productiva G100 4MB                        mgag100
    301  Matrox Productiva G100 8MB                        mgag100
    302  MediaGX                                           mediagx
    303  MediaVision Proaxcel 128                          ET6000
    304  Mirage Z-128                                      ET6000
    305  Miro CRYSTAL VRX                                  Verite 1000
    
    Enter a number to choose the corresponding card definition.
    Press enter for the next page, q to continue configuration.
    
    288
    
    Your selected card definition:
    
    Identifier: Matrox Millennium G200 8MB
    Chipset:    mgag200
    Driver:     mga
    Do NOT probe clocks or use any Clocks line.
    
    Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
    
    
    
    Now you must give information about your video card. This will be used for
    the "Device" section of your video card in XF86Config.
    
    You must indicate how much video memory you have. It is probably a good
    idea to use the same approximate amount as that detected by the server you
    intend to use. If you encounter problems that are due to the used server
    not supporting the amount memory you have (e.g. ATI Mach64 is limited to
    1024K with the SVGA server), specify the maximum amount supported by the
    server.
    
    How much video memory do you have on your video card:
    
     1  256K
     2  512K
     3  1024K
     4  2048K
     5  4096K
     6  Other
    
    Enter your choice: 6
    
    Amount of video memory in Kbytes: 8192
    
    You must now enter a few identification/description strings, namely an
    identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
    in default names (possibly from a card definition).
    
    Your card definition is Matrox Millennium G200 8MB.
    
    The strings are free-form, spaces are allowed.
    Enter an identifier for your video card definition:

Następnie wybieramy tryby graficzne dla preferowanych rozdzielczości. Najczęściej używane są tryby 640x480, 800x600 i 1024x768, wybór zależy jednak od możliwości karty graficznej, rozmiarów monitora i oczekiwanej wygody pracy. Gdy będziemy wybierać głębię koloru, wybierzmy najwyższą wartość, którą obsługuje karta.

    For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
    resolution that the server will start-up with will be the first listed
    mode that can be supported by the monitor and card.
    Currently it is set to:
    
    "640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
    "640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 16-bit
    "640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
    
    Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
    be automatically skipped by the server.
    
     1  Change the modes for 8-bit (256 colors)
     2  Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
     3  Change the modes for 24-bit (24-bit color)
     4  The modes are OK, continue.
    
    Enter your choice: 2
    
    Select modes from the following list:
    
     1  "640x400"
     2  "640x480"
     3  "800x600"
     4  "1024x768"
     5  "1280x1024"
     6  "320x200"
     7  "320x240"
     8  "400x300"
     9  "1152x864"
     a  "1600x1200"
     b  "1800x1400"
     c  "512x384"
    
    Please type the digits corresponding to the modes that you want to select.
    For example, 432 selects "1024x768" "800x600" "640x480", with a
    default mode of 1024x768.
    
    Which modes? 432
    
    You can have a virtual screen (desktop), which is screen area that is larger
    than the physical screen and which is panned by moving the mouse to the edge
    of the screen. If you don't want virtual desktop at a certain resolution,
    you cannot have modes listed that are larger. Each color depth can have a
    differently-sized virtual screen
    
    Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
    Do you want a virtual screen that is larger than the physical screen? n
    
    
    
    For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
    resolution that the server will start-up with will be the first listed
    mode that can be supported by the monitor and card.
    Currently it is set to:
    
    "640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
    "1024x768" "800x600" "640x480" for 16-bit
    "640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
    
    Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
    be automatically skipped by the server.
    
     1  Change the modes for 8-bit (256 colors)
     2  Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
     3  Change the modes for 24-bit (24-bit color)
     4  The modes are OK, continue.
    
    Enter your choice: 4
    
    
    
    Please specify which color depth you want to use by default:
    
      1  1 bit (monochrome)                                
      2  4 bits (16 colors)                                
      3  8 bits (256 colors)                               
      4  16 bits (65536 colors)                            
      5  24 bits (16 million colors)                       
    
    Enter a number to choose the default depth.
    
    4

Przygotowaną konfigurację należy zachować. Upewnijmy się, że konfiguracja zostanie zapisana w pliku o nazwie /etc/XF86Config.

    I am going to write the XF86Config file now. Make sure you don't accidently
    overwrite a previously configured one.
    
    Shall I write it to /etc/X11/XF86Config? y

Jeśli z jakichś przyczyn konfiguracja nie powiedzie się, możemy zacząć ją od początku, wybierając [ Yes ], gdy pojawi się następujący komunikat:

              User Confirmation Requested
    The XFree86 configuration process seems to have
    failed.  Would you like to try again?
    
                 [ Yes ]         No

Jeżeli konfiguracja XFree86 sprawia problemy, wybierzmy [ No ] i naciśnijmy Enter, by kontynuować instalację. Po jej zakończeniu będziemy mogli uruchomić program konfiguracyjny poleceniem xf86cfg -textmode lub xf86config, wydanym jako root. Inna metoda konfigurowania XFree86 omówiona jest w Rozdział 5. Jeśli zdecydujemy się pominąć na razie konfigurację XFree86, kolejnym krokiem konfiguracji będzie wybór pakietów.

Domyślnie serwer X może zostać unicestwiony kombinacją klawiszy Ctrl+Alt+Backspace. Możemy z niej skorzystać, jeśli coś jest nie w porządku z ustawieniami serwera, i chcemy uniknąć uszkodzenia sprzętu.

Podczas pracy serwera X można zmieniać tryb graficzny, używając kombinacji klawiszy Ctrl+Alt++ lub Ctrl+Alt+-.

Po zakończeniu instalacji można wyregulować wysokość, szerokość i położenie obrazu przy użyciu xvidtune, po uruchomieniu XFree86 oraz xvidtune.

Zwracajmy uwagę na ostrzeżenia o możliwości uszkodzenia sprzętu poprzez niewłaściwe ustawienia. Nie róbmy niczego, czego nie jesteśmy pewni. Zamiast używać xvidtune, możemy dostroić ekran X Window korzystając z regulatorów monitora. Mogą się pojawić pewne różnice w wyświetlaniu obrazu przy powraceniu do trybu tekstowego, lepsze to jednak niż uszkodzenie sprzętu.

Przed dokonaniem jakichkolwiek zmian zapoznajmy się z dokumentacją xvidtune(1).

Jeżeli konfiguracja XFree86 przebiegła pomyślnie, przejdziemy do kolejnego etapu, w którym wybierzemy menedżera okien.

2.9.12. Wybór menedżera okien

Dostepnych jest wiele różnych menedżerów okien, poczynając od najprostszych, zapewniających jedynie podstawowe funkcje, do rozbudowanych środowisk wyposażonych w pokaźny zestaw oprogramowania. Niektórym wystarczy nieznaczna przestrzeń na dysku i niewiele pamięci, inne natomiast mogą mieć znacznie większe wymagania. Dobrze jest wypróbować kilka różnych menedżerów i wybrać spośród nich ten, który najbardziej nam odpowiada. Są one dostępne w kolekcji portów lub w postaci pakietów, można je więc instalować po zainstalowaniu systemu.

Możemy wybrać jeden z popularnych menedżerów okien i zainstalować go jako domyślny. Dzięki temu będziemy mieć możliwość uruchomienia go zaraz po zakończeniu instalacji.

Klawiszami kursora wybieramy jedną z opcji i wciskamy Enter. Wybrany menedżer okien zostanie zainstalowany.

2.9.13. Instalowanie pakietów

Pakiety to skompilowane programy, które można w łatwy sposób instalować.

W poniższym przykładzie pokazana jest instalacja jednego pakietu. Możemy oczywiście zainstalować więcej pakietów. Gdy system będzie już zainstalowany, kolejne pakiety będzie można dodawać przy użyciu /stand/sysinstall.

                         User Confirmation Requested
     The FreeBSD package collection is a collection of hundreds of
     ready-to-run applications, from text editors to games to WEB servers
     and more. Would you like to browse the collection now? 
    
                                [ Yes ]   No

Jeśli wybierzemy [ Yes ] i naciśniemy Enter, przejdziemy do ekranu wyboru pakietów:

Możemy wybrać jedną z kategorii pakietów, albo All, by pokazane zostały wszystkie dostępne pakiety. Wybraną opcję wskazujemy przy użyciu klawiszy kursora i naciskamy Enter.

Pokazana zostanie lista pakietów dostępnych w wybranej kategorii.

Dla przykładu zaznaczona została powłoka bash. Możemy wybrać tyle pakietów, ile nam się podoba, zaznaczając każdy z nich Spacją. Krótki opis pakietu wyświetlany jest w lewym dolnym rogu ekranu.

Klawiszem Tab możemy przełączać się między ostatnio wybranym pakietem, [ OK ] i [ Cancel ].

Po zaznaczeniu wszystkich wybranych pakietów naciskamy Tab, by zaznaczyć [ OK ] i naciskamy Enter, powracając w ten sposób do menu wyboru pakietów.

Do przełączania się między [ OK ] i [ Cancel ] mogą również służyć klawisze kursora. Za ich pomocą możemy wybrać [ OK ], a następnie nacisnąć Enter, by wrócić do menu wyboru pakietów.

Klawiszami kursora wybieramy [ Install ] i wciskamy Enter. Pojawi się prośba o potwierdzenie chęci zainstalowania pakietów:

Gdy wybierzemy [ OK ] i naciśniemy Enter, rozpocznie się instalacja pakietów. Aż do jej zakończenia będą pokazywane komunikaty o przebiegu instalacji. Jeżeli pojawią się informacje o jakichkolwiek problemach, zanotujmy je.

Po zainstalowaniu pakietów wracamy do konfigurowania systemu.

2.9.14. Dodawanie użytkowników i grup

Powinniśmy założyć przynajmniej jedno konto użytkownika, by móc korzystać z systemu nie będąc zalogowanym jako root. Główna partycja jest zwykle niewielka, więc korzystanie z aplikacji jako root może ją szybko zapełnić. Inny powód wymieniony został w poniższym komunikacie:

                         User Confirmation Requested
     Would you like to add any initial user accounts to the system? Adding
     at least one account for yourself at this stage is suggested since
     working as the "root" user is dangerous (it is easy to do things which
     adversely affect the entire system). 
    
                                [ Yes ]   No

Wybieramy [ Yes ] i naciskamy Enter, by dodać użytkownika.

Klawiszamy kursora wybieramy User (użytkownik) i wciskamy Enter.

Kolejne pola wybieramy klawiszem Tab. W dolnej części ekranu pojawiać się będą następujące opisy, pomocne przy wprowadzaniu poszczególnych danych:

W przykładzie powłoka została zmieniona z /bin/sh na /usr/local/bin/bash, aby korzystać z powłoki bash zainstalowanej wcześniej jako pakiet. Nie wpisujmy tu powłoki, która nie istnieje, gdyż uniemożliwi to zalogowanie się.

Użytkownik został dopisany do grupy wheel, dzięki czemu będzie mógł uzyskiwać uprawnienia roota.

Gdy skończymy podawać dane nowego użytkownika, wybieramy [ OK ]. Ponownie pojawi się menu zarządzania użytkownikami i grupami.

W podobny sposób możemy od razu utworzyć dodatkowe grupy, jeśli zajdzie taka potrzeba. Gdy system będzie już zainstalowany, będziemy mogli dodawać grupy przy użyciu /stand/sysinstall.

Po zakończeniu dodawania użytkowników wybieramy klawiszami kursora Exit i wciskamy Enter, by kontynuować instalację.

2.9.15. Hasło roota

                            Message
     Now you must set the system manager's password.  
     This is the password you'll use to log in as "root". 
    
                             [ OK ] 
    
                   [ Press enter to continue ]

Wciskamy Enter, aby ustawić hasło roota.

Hasło musi być prawidłowo podane dwukrotnie. Rzecz jasna, powinniśmy zadbać o to, by łatwo odnaleźć hasło, gdy zdarzy się nam je zapomnieć.

    Changing local password for root. 
     New password : 
     Retype new password :

Po pomyślnym wprowadzeniu hasła przejdziemy do kolejnego etapu instalacji.

2.9.16. Zakończenie instalacji

Jeżeli będziemy chcieli skonfigurować dodatkowe urządzenia sieciowe, lub wprowadzić inne zmiany w konfiguracji systemu, możemy to zrobić w tym momencie, lub też po zakończeniu instalacji za pośrednictwem /stand/sysinstall.

                         User Confirmation Requested
     Visit the general configuration menu for a chance to set any last
     options? 
    
                                  Yes   [ No ]

Wybieramy klawiszami kursora [ No ] i wciskamy Enter, by powrócić do głównego menu instalacji.

Przy pomocy klawiszy kursora wybieramy [X Exit Install] i naciskamy Enter. Pojawi się prośba o potwierdzenie chęci zakończenia instalacji:

                         User Confirmation Requested
     Are you sure you wish to exit? The system will reboot (be sure to  
     remove any floppies from the drives). 
    
                                [ Yes ]   No

Wybieramy [ Yes ]. Jeżeli uruchamialiśmy komputer z dyskietki, wyjmujemy ją. Napęd CDROM będzie zablokowany aż do chwili, gdy komputer zacznie się uruchamiać. Wtedy napęd zostanie odblokowany i będzie można wyjąć z niego płytę (szybko).

Komputer zostanie ponownie uruchomiony. Zwracajmy uwagę na ewentualne komunikaty o błędach.

2.9.17. Uruchamianie FreeBSD

    Copyright (c) 1992-2002 The FreeBSD Project. 
    Copyright (c) 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994
            The Regents of the University of California. All rights reserved. 
    
    Timecounter "i8254"  frequency 1193182 Hz
    CPU: AMD-K6(tm) 3D processor (300.68-MHz 586-class CPU)
      Origin = "AuthenticAMD"  Id = 0x580  Stepping = 0
      Features=0x8001bf<FPU,VME,DE,PSE,TSC,MSR,MCE,CX8,MMX> 
      AMD Features=0x80000800<SYSCALL,3DNow!> 
    real memory  = 268435456 (262144K bytes) 
    config> di sn0 
    config> di lnc0 
    config> di le0 
    config> di ie0 
    config> di fe0 
    config> di cs0 
    config> di bt0  
    config> di aic0 
    config> di aha0 
    config> di adv0 
    config> q 
    avail memory = 256311296 (250304K bytes)
    Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0491000. 
    Preloaded userconfig_script "/boot/kernel.conf" at 0xc049109c. 
    md0: Malloc disk 
    Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
    npx0: <math processor> on motherboard 
    npx0: INT 16 interface 
    pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard 
    pci0: <PCI bus> on pcib0 
    pcib1: <VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0 
    pci1: <PCI bus> on pcib1 
    pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11 
    isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0 
    isa0: <ISA bus> on isab0 
    atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0 
    ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0 
    ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0 
    uhci0: <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci0 
    usb0: <VIA 83C572 USB controller> on uhci0 
    usb0: USB revision 1.0 
    uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr 1 
    uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered 
    chip1: <VIA 82C586B ACPI interface> at device 7.3 on pci0 
    ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xe800-0xe81f irq 9 at
    device 10.0 on pci0 
    ed0: address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit) 
    isa0: too many dependant configs (8) 
    isa0: unexpected small tag 14 
    fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq 2 on isa0
    fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold 
    fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0 
    atkbdc0: <keyboard controller (i8042)> at port 0x60-0x64 on isa0 
    atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq 1 on atkbdc0 
    kbd0 at atkbd0 
    psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0 
    psm0: model Generic PS/2 mouse, device ID 0 
    vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
    sc0: <System console> at flags 0x1 on isa0 
    sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300> 
    sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0 
    sio0: type 16550A 
    sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0 
    sio1: type 16550A 
    ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0 
    ppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode 
    ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold 
    ppbus0: IEEE1284 device found /NIBBLE
    Probing for PnP devices on ppbus0: 
    plip0: <PLIP network interface> on ppbus0 
    lpt0: <Printer> on ppbus0 
    lpt0: Interrupt-driven port 
    ppi0: <Parallel I/O> on ppbus0
    ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master using UDMA33 
    ad2: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata1-master using UDMA33 
    acd0: CDROM <DELTA OTC-H101/ST3 F/W by OIPD> at ata0-slave using PIO4 
    Mounting root from ufs:/dev/ad0s1a 
    swapon: adding /dev/ad0s1b as swap device 
    Automatic boot in progress... 
    /dev/ad0s1a: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS 
    /dev/ad0s1a: clean, 48752 free (552 frags, 6025 blocks, 0.9% fragmentation)
    /dev/ad0s1f: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS 
    /dev/ad0s1f: clean, 128997 free (21 frags, 16122 blocks, 0.0% fragmentation)
    /dev/ad0s1g: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
    /dev/ad0s1g: clean, 3036299 free (43175 frags, 374073 blocks, 1.3% fragmentation)
    /dev/ad0s1e: filesystem CLEAN; SKIPPING CHECKS 
    /dev/ad0s1e: clean, 128193 free (17 frags, 16022 blocks, 0.0% fragmentation)
    Doing initial network setup: hostname. 
    ed0: flags=8843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
            inet 192.168.0.1 netmask 0xffffff00 broadcast 192.168.0.255
            inet6 fe80::5054::5ff::fede:731b%ed0 prefixlen 64 tentative scopeid 0x1
            ether 52:54:05:de:73:1b
    lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384 
            inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x8 
            inet6 ::1 prefixlen 128 
            inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000 
    Additional routing options: IP gateway=YES TCP keepalive=YES
    routing daemons:. 
    additional daemons: syslogd. 
    Doing additional network setup:. 
    Starting final network daemons: creating ssh RSA host key 
    Generating public/private rsa1 key pair.
    Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key. 
    Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.pub. 
    The key fingerprint is: 
    cd:76:89:16:69:0e:d0:6e:f8:66:d0:07:26:3c:7e:2d root@k6-2.example.com
     creating ssh DSA host key 
    Generating public/private dsa key pair.
    Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key. 
    Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub. 
    The key fingerprint is: 
    f9:a1:a9:47:c4:ad:f9:8d:52:b8:b8:ff:8c:ad:2d:e6 root@k6-2.example.com.
    setting ELF ldconfig path: /usr/lib /usr/lib/compat /usr/X11R6/lib
    /usr/local/lib 
    a.out ldconfig path: /usr/lib/aout /usr/lib/compat/aout /usr/X11R6/lib/aout 
    starting standard daemons: inetd cron sshd usbd sendmail.
    Initial rc.i386 initialization:. 
    rc.i386 configuring syscons: blank_time screensaver moused. 
    Additional ABI support: linux. 
    Local package initilization:. 
    Additional TCP options:. 
    
    FreeBSD/i386 (k6-2.example.com) (ttyv0)
    
    login: rpratt 
    Password:

    >>>BOOT DKC0

    >>> SET BOOT_OSFLAGS A
    >>> SET BOOT_FILE ''
    >>> SET BOOTDEF_DEV DKC0
    >>> SET AUTO_ACTION BOOT

2.9.18. Wyłączanie FreeBSD

Właściwe wyłączenie systemu operacyjnego jest istotną sprawą. Nie należy po prostu wyłączać komputera. Powinniśmy najpierw uzyskać prawa administratora, wpisując w linii poleceń su i podając hasło roota; może to zrobic tylko użytkownik należący do grupy wheel. Możemy także po prostu zalogować się jako root. Następnie wydajemy polecenie shutdown -h now.

    The operating system has halted. 
    Please press any key to reboot.

Po takim wyłączeniu systemu, i po pojawieniu się komunikatu ``Please press any key to reboot'' (Naciśnij dowolny klawisz by ponownie uruchomić system), można już wyłączyć komputer. Naciśnięcie dowolnego klawisza spowoduje ponownie uruchomienie systemu.

Inny sposobem ponownego uruchomienia systemu jest kombinacja klawiszy Ctrl+Alt+Del, jednak w normalnych warunkach korzystanie z niej nie jest zalecane.