Przed instalacją FreeBSD powinniśmy zapoznać się z komponentami naszego komputera. W czasie instalacji FreeBSD pokaże listę urządzeń (dyski, karty sieciowe, napędy CD-ROM, itd.) wraz z nazwami producentów i numerami modeli. FreeBSD postara się także ustalić prawidłową konfigurację każdego z nich, m.in. ustawienia IRQ i portów we/wy. Ze względu na kaprysy pecetowego sprzętu może się okazać, że konfiguracja jest nie do końca prawidłowa i trzeba będzie samodzielnie ją poprawić.
Jeżeli na komputerze jest już zainstalowany inny system operacyjny, na przykład Windows lub Linux, warto jest skorzystać z dostępnych w nim narzędzi, aby przekonać się, jaka jest aktualna konfiguracja urządzeń. Kiedy zupełnie nie wiadomo jak jest skonfigurowana jakaś karta rozszerzeń, być może jest to napisane na niej samej. Często spotykane numery IRQ to 3, 5, i 7, a adresy portów we/wy są zwykle zapisywane w postaci liczb szesnastkowych, na przykład 0x330.
Dobrze jest zebrane informacje wydrukować lub zapisać na kartce przed rozpoczęciem instalacji. Można je umieścić w tabeli, na przykład:
Tabela 2-1. Przykładowa lista urządzeń
| Nazwa urządzenia | IRQ | Porty we/wy | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Pierwszy dysk twardy | - | - | 4 GB, firmy Seagate, IDE 1 master |
| CDROM | - | - | IDE 1 slave |
| Drugi dysk twardy | - | - | 2 GB, firmy IBM, IDE 2 master |
| Kontroler IDE | 14 | 0x1f0 | |
| Karta sieciowa | - | - | Intel 10/100 |
| Modem | - | - | 3Com 56K faxmodem, na COM1 |
| ... |
Jeżeli komputer, na którym będzie przeprowadzana instalacja zawiera cenne dane, powinniśmy koniecznie przygotować ich kopię zapasową. Podczas instalacji kilkakrotnie pojawi się prośba o potwierdzenie przed zapisaniem czegokolwiek na dysku, jednak gdy już się to rozpocznie, nie będzie możliwości odwrotu.
Jeżeli mamy zamiar przeznaczyć cały dysk na FreeBSD, to omawiane poniżej zagadnienia nie będą nas dotyczyć, możemy je więc pominąć.
W przypadku, gdy zamierzamy zainstalować FreeBSD obok innych systemów operacyjnych, warto zapoznać się z podstawowymi informacjami o sposobie przechowywania danych na dysku.
Dysk komputera typu PC można podzielić na oddzielne porcje, zwane partycjami. Przyjęto, że na jednym dysku możliwe jest utworzenie czterech partycji, które nazywa się partycjami podstawowymi. By ominąć to ograniczenie i umożliwić istnienie większej liczby partycji, wymyślono partycje rozszerzone. Na dysku może znajdować się tylko jedna taka partycja. Wewnątrz niej można tworzyć specjalne partycje, zwane partycjami logicznymi.
Każda partycja ma swój identyfikator, jest to numer określający typ przechowywanych na niej danych. Partycje FreeBSD oznaczone są identyfikatorem 165.
Każdy z używanych systemów operacyjnych w jakiś sposób odwołuje się do partycji. Dla przykładu, DOS i jego następcy, w tym Windows, przypisują każdej partycji podstawowej i logicznej literę dysku, zaczynając od C:.
FreeBSD musi być zainstalowane na partycji podstawowej, i na jednej partycji może trzymać wszystkie swoje dane, w tym pliki tworzone przez użytkowników. Jeżeli mamy do dyspozycji kilka dysków, możemy utworzyć partycje FreeBSD na każdym z nich, lub na kilku wybranych. Na potrzeby instalacji musimy dysponować jedną partycją. Może to być świeżo utworzona, pusta partycja, lub też może zawierać dane, które nie są już potrzebne.
W przypadku, gdy wszystkie dostępne partycje na dysku są już wykorzystywane, będziemy musieli zwolnić jedną z nich, korzystając z narzędzi dostępnych w już zainstalowanych systemach operacyjnych (np. fdisk w DOS i Windows).
Jeśli mamy wolną partycję zapasową, możemy ją wykorzystać. Może się jednak okazać, że trzeba będzie najpierw zmniejszyć rozmiary niektórych z pozostałych partycji.
Minimalna instalacja FreeBSD zabiera tylko 100 MB miejsca na dysku. Jest to jednak bardzo minimalna instalacja, praktycznie bez miejsca na pliki użytkowników. Bardziej realnym minimum jest 250 MB, o ile nie planujemy korzystania ze środowiska graficznego, lub co najmniej 350 MB, gdy graficzny interfejs ma być używany. Jeżeli planujemy instalować wiele dodatkowych programów, będzie nam potrzeba jeszcze więcej miejsca.
Do przygotowania miejsca dla FreeBSD można wykorzystać narzędzia komercyjne, np. Partition Magic. Dwa darmowe programy służące do tego samego celu, FIPS i PResizer, dostępne są na CDROM-ie w katalogu tools. W tym samym katalogu umieszczona została także ich dokumentacja.
OstrzeżenieNiewłaściwe korzystanie z tych narzędzi może doprowadzić do utraty danych. Przed ich używaniem należy się upewnić, że przygotowaliśmy aktualne kopie zapasowe.
Przykład 2-1. Wykorzystanie istniejącej partycji
Przyjmijmy, że mamy komputer wyposażony w dysk o pojemności 4 GB, z zainstalowanym Windows. Dysk jest podzielony na dwie części oznaczone literami C: i D:, o rozmiarze 2 GB każda. Na C: mamy 1 GB danych, a na D: 0,5 GB danych.
Mamy więc dysk o dwóch partycjach, z których każda oznaczona jest literą dysku. Możemy skopiować dane z D: na C:, dzięki czemu druga partycja stanie się wolna i będzie można zainstalować na niej FreeBSD.
Przykład 2-2. Zmniejszenie instniejącej partycji
Tym razem przyjmujemy, że na dysku o pojemności 4 GB zainstalowany jest Windows na jednej dużej partycji. Partycja dostępna jest jako dysk C: o rozmiarze 4 GB. Mamy na nim 1,5 GB danych, i chcielibyśmy, by 2 GB było dostępne dla FreeBSD.
Możemy wybrać jedno z poniższych rozwiązań:
Przygotować kopię danych, następnie na nowo zainstalować Windows, tworząc podczas instalacji partycję o rozmiarze 2 GB.
Skorzystać z jednego ze wspomnianych wcześniej narzędzi, np. Partition Magic, w celu zmniejszenia rozmiaru partycji Windows.
W przypadku architektury Alpha na FreeBSD trzeba będzie przeznaczyć cały dysk. Nie ma obecnie możliwości wspólnego korzystania z dysku przez kilka systemów operacyjnych. W zależności od konkretnego modelu komputera Alpha, możemy wykorzystać dysk SCSI lub IDE, o ile komputer umożliwia załadowanie z niego systemu operacyjnego.
Zgodnie z konwencją stosowaną w podręcznikach Digital/Compaq wszystkie polecenia SRM pisane są wielkimi literami. SRM nie rozróżnia małych i dużych liter.
By wyświetlić nazwy i rodzaje zainstalowanych w komputerze dysków, posługujemy się poleceniem SHOW DEVICE w konsoli SRM:
>>>show device
dka0.0.0.4.0 DKA0 TOSHIBA CD-ROM XM-57 3476
dkc0.0.0.1009.0 DKC0 RZ1BB-BS 0658
dkc100.1.0.1009.0 DKC100 SEAGATE ST34501W 0015
dva0.0.0.0.1 DVA0
ewa0.0.0.3.0 EWA0 00-00-F8-75-6D-01
pkc0.7.0.1009.0 PKC0 SCSI Bus ID 7 5.27
pqa0.0.0.4.0 PQA0 PCI EIDE
pqb0.0.1.4.0 PQB0 PCI EIDE
Powyższy przykład pochodzi z komputera Digital Personal Workstation 433au i pokazuje trzy dyski. Pierwszym z nich jest CDROM opisany nazwą DKA0, natomiast dwa pozostałe to twarde dyski o nazwach DKC0 i DKC100.
Dyski o nazwach typu DKx są dyskami SCSI. Dla przykładu DKA100 oznacza dysk SCSI o identyfikatorze 1 na pierwszej szynie SCSI (A), natomiast DKC300 oznacza dysk o identyfikatorze 3 na trzeciej szynie SCSI (C). Nazwa PKx oznacza kontroler SCSI. Jak pokazuje przykład z SHOW DEVICE, napędy CDROM SCSI traktowane są tak samo jak dyski twarde SCSI.
Nazwy dysków IDE mają postać PQx, a nazwa PQx oznacza kontroler IDE.
Jeśli podczas instalacji będziemy korzystać z połączenia z siecią (np. FreeBSD instalowane będzie z serwera FTP lub serwera NFS), będziemy musieli znać konfigurację sieci. W trakcie instalacji pojawi się prośba o wpisanie tej konfiguracji, by umożliwić FreeBSD połączenie się z siecią i kontynuowanie instalacji.
W przypadku komputera podłączonego do sieci Ethernet lub połączonego z Internetem przez modem kablowy lub DSL, potrzebne będą następujące informacje:
Adres IP
Adres IP bramy
Nazwa stacji
Adresy IP serwerów DNS
Informacje te możemy uzyskać od administartora systemu lub dostawcy usług sieciowych. Może się okazać, że konfiguracja odbywa się automatycznie, przy użyciu DHCP. Jeśli tak jest, należy o tym fakcie pamiętać.
Instalacja FreeBSD przez Internet możliwa jest także w przypadku połączenia modemowego, jednakże będzie to trwało bardzo długo.
Niezbędne informacje:
Numer telefonu do dostawcy usług internetowych
Numer portu COM do którego podłączony jest modem
Nazwa użytkownika i hasło konta u dostawcy usług
W pracy nad FreeBSD podejmowane są wszelkie starania, aby każde wydanie FreeBSD było jak najbardziej niezawodne, jednakże od czasu do czasu zdarzają się błędy. W pewnych bardzo rzadkich przypadkach mogą mieć one wpływ na proces instalacji systemu. Błędy te po wykryciu i naprawieniu są opisywane w erracie zamieszczonej na stronie WWW FreeBSD. Przed instalacją warto jest sprawdzić, czy w erracie nie wspomniano o problemach, które mogą zakłócić instalację.
Informacje o wszystkich wydaniach systemu, jak również erraty do każdego z nich, znaleźć można na stronie WWW FreeBSD w części poświęconej wydaniom.
Pliki potrzebne do rozpoczęcia instalacji systemu mogą pochodzić z jednego z wymienionych poniżej źródeł:
Media lokalne
CDROM
Partycja DOS-owa na tym samym komputerze
Pamięć taśmowa
Dyskietki
Sieć
Serwer FTP, także przez firewall lub proxy HTTP, zależnie od potrzeb
Serwer NFS
Dedykowane połączenie równoległe lub szeregowe
Posiadając FreeBSD na CD lub DVD, mamy już wszystko, co potrzeba, możemy zatem przejść do następnej części (Przygotowanie do uruchomienia).
Jeśli nie mamy plików instalacyjnych FreeBSD, przejdźmy teraz do Sekcja 2.13, gdzie opisana została instalacja FreeBSD z dowolnego z wymienionych wcześniej źródeł. Następnie powróćmy do Sekcja 2.2.7.
Instalacja FreeBSD rozpoczyna się uruchomieniem programu instalacyjnego podczas startu komputera - nie jest to program, który można uruchomić w innym systemie operacyjnym. Zwykle przy uruchamianiu komputera ładowany jest system zainstalowany na dysku twardym, jednak można także uruchomić system z dyskietki ``startowej''. Do tego celu może także posłużyć CDROM, jeśli komputer daje taką możliwość.
Podpowiedź: Jeśli posiadamy FreeBSD na płytach CDROM lub DVD (kupionych lub przygotowanych samodzielnie), a nasz komputer pozwala na uruchomienie z CDROM-u lub DVD (zwykle dzięki ustawieniu opcji BIOS-u zwanej ``Boot Order'' lub podobnej), możemy nie czytać niniejszej części. Płyty CDROM i DVD zawierające FreeBSD mogą być użyte jako dyski startowe bez dodatkowego przygotowania.
By utworzyć zestaw dyskietek startowych, należy:
Zdobyć obrazy dyskietek startowych
Dyskietki startowe znaleźć można wśród plików instalacyjnych w katalogu floppies/. Wersję dla architektury i386 można pobrać z katalogu floppies, a wersję dla komputerów Alpha z tego katalogu floppies.
Obrazy dyskietek mają rozszerzenie .flp. Katalog floppies/ zawiera kilka różnych obrazów, a to, które z nich będą potrzebne, zależy od wersji FreeBSD, która będzie instalowana, a czasem od sprzętu na którym system ma być zainstalowany. Zwykle potrzebne będa dwa pliki, kern.flp i mfsroot.flp, warto jednak dla pewności przeczytać znajdujący się w tym samym katalogu plik README.TXT.
WAŻNE: Pobierając pliki przez FTP należy koniecznie używać trybu binarnego. Wiadomo jest, że w niektórych przeglądarkach stosowany jest tryb tekstowy (zwany też ASCII), przez co dyskietki startowe mogą się okazać niezdatne do użycia.
Przygotować dyskietki startowe
Dla każdego pliku z obrazem przygotowujemy jedną dyskietkę. Dyskietki nie mogą być w jakikolwiek sposób uszkodzone. Najprostszym sposobem samodzielnego sprawdzenia, czy dyskietka nie jest wadliwa, jest jej sformatowanie. Nie powinniśmy ufać dyskietkom formatowanym fabrycznie.
WAŻNE: Gdy podczas instalacji FreeBSD program instalacyjny wskaże błąd, zastygnie lub zachowa się w dziwny sposób, jednymi z pierwszych podejrzanych powinny być dyskietki. Trzeba wówczas nagrać pliki obrazów na inne dyskietki i spróbować ponownie.
Nagrać pliki obrazów na dyskietki
Pliki .flp nie są zwyczajnymi plikami, które można nagrać na dyskietkę. Są natomiast obrazami całkowitej zawartości dyskietek. Oznacza to, że nie można zapisać tych plików np. przy użyciu DOS-owego polecenia copy. Skorzystamy ze specjalnego oprogramowania, by bezpośrednio zapisać obrazy na dyskietkach.
Jeśli dyskietki nagrywamy na komputerze z DOS/Windows, to możemy skorzystać z dołączonego do FreeBSD narzędzia fdimage.
W przypadku, gdy wykorzystujemy obrazy dyskietek z CDROM-u dostępnego jako dysk E:, posłużymy się poleceniem:
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
Powtarzamy je dla każdego z plików .flp, za każdym razem zmieniając dyskietkę. Najlepiej jest też napisać na dyskietce nazwę skopiowanego na nią pliku. Powyższe polecenie może potrzebować pewnych modyfikacji, w zależności od miejsca, w którym znajdują się pliki .flp. Jeżeli nie dysponujemy CDROM-em, możemy pobrać fdimage z katalogu tools na serwerze FTP FreeBSD.
Jeżeli natomiast dyskietki nagrywamy w systemie uniksowym (na przykład w innym FreeBSD), do zapisania plików obrazów na dyskietkach możemy wykorzystać polecenie dd(1). W FreeBSD wpisalibyśmy:
# dd if=kern.flp of=/dev/fd0
W systemie FreeBSD /dev/fd0 odpowiada pierwszej stacji dyskietek (napędowi A:). /dev/fd1 odpowiadałoby B:, i tak dalej. W innych odmianach Uniksa mogą być stosowane inne nazwy stacji dyskietek, konieczne może więc być zapoznanie się z dokumentacją.
W tej chwili jesteśmy już przygotowani do instalacji FreeBSD.
| Poprzedni | Spis treści | Następny |
| Instalacja FreeBSD | Początek rozdziału | Rozpoczęcie instalacji |
This, and other documents, can be downloaded from ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.
For questions about FreeBSD, read the
documentation
before contacting <questions@FreeBSD.org>.
For questions about this documentation, e-mail <doc@FreeBSD.org>.