2.3. Rozpoczęcie instalacji

WAŻNE: Z założenia, podczas instalacji dane na dysku (lub dyskach) nie ulegną żadnym zmianom przed pojawieniem się następującego komunikatu:

Last Chance: Are you SURE you want continue the installation?

If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!

We can take no responsibility for lost disk contents!

Instalację można przerwać w dowolnej chwili przed powyższym ostrzeżeniem, mając pewność, że dane na dysku pozostają nietknięte. Jeśli będziemy się obawiać, że coś niewłaściwie skonfigurowaliśmy, możemy po prostu wyłączyć komputer i nic złego się nie stanie.

2.3.1. Uruchomienie komputera

2.3.1.1. Uruchomienie i386

  1. Na początku komputer powinien być wyłączony.

  2. Włączamy komputer. Po chwili powinna pojawić się możliwość przejścia do menu systemowego, lub BIOS-u, najczęściej poprzez naciśnięcie klawisza F2, F10, Del lub Alt+S. Wciskamy odpowiedni klawisz zgodnie z informacją na ekranie. Niekiedy komputer podczas uruchamiania pokazuje jakiś obrazek. Zwykle wciskając Esc możemy pozbyć się obrazka, aby mieć możliwość przeczytania komunikatów.

  3. Wśród opcji odnajdujemy tę, która decyduje o kolejności ładowania systemu z poszczególnych urządzeń. Zwykle ma ona postać listy urządzeń, takich jak Floppy, CDROM, First Hard Disk itd.

    Jeżeli wcześniej przygotowaliśmy dyskietki startowe, wybieramy stację dyskietek. Jeśli natomiast korzystamy z CDROM-u, wybieramy właśnie CDROM. Wątpliwości możemy rozstrzygnąć zaglądając do instrukcji dołączonej do komputera i jego płyty głównej.

    Wprowadzone zmiany muszą być zapisane przed opuszczeniem menu systemowego. Komputer powinien ponownie się uruchomić.

  4. Jeżeli korzystamy z dyskietek startowych opisanych w Sekcja 2.2.7, to jedna z nich będzie pierwszą dyskietką startową, najprawdopodobniej będzie to dyskietka zawierająca kern.flp. Ją właśnie wkładamy do stacji.

    W przypadku korzystania z CDROM-u wystarczy po prostu włączyć komputer i włożyć płytę do napędu.

    Jeżeli komputer uruchomi się jak zwykle i załaduje już zainstalowany system operacyjny, może to oznaczać, że:

    1. Dyskietka lub CDROM zostały włożone za późno. Powinniśmy spróbować uruchomić komputer bez wyjmowania dyskietki lub CDROM-u.

    2. Zmiany w ustawieniach BIOS-u nie zadziałały prawidłowo. Spróbujmy wprowadzić je ponownie, aż do osiągniecia zamierzonego efektu.

  5. Rozpocznie się ładowanie FreeBSD. Podczas ładowania z CDROM-u pojawi się tekst podobny do poniższego (pominięto informacje o wersji):

        Verifying DMI Pool Data ........
        Boot from ATAPI CD-ROM :
         1. FD 2.88MB  System Type-(00)
        Uncompressing ... done
        
        BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
        Console: internal video/keyboard
        BIOS drive A: is disk0
        BIOS drive B: is disk1
        BIOS drive C: is disk2
        BIOS drive C: is disk3
        BIOS 639kB/261120kB available memory
        
        FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8
        
        /kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
        
        |
        Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
        Booting [kernel] in 9 seconds... _
    

    Natomiast ładując z dyskietki, zobaczymy tekst w rodzaju (pominięto informacje o wersji):

        Verifying DMI Pool Data ........ 
        
        BTX loader 1.00  BTX version is 1.01 
        Console: internal video/keyboard 
        BIOS drive A: is disk0 
        BIOS drive C: is disk1 
        BIOS 639kB/261120kB available memory 
        
        FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8 
        
        /kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
        
        Please insert MFS root floppy and press enter:
    

    Postępując zgodnie z instrukcją na ekranie, wyjmujemy dyskietkę kern.flp, wkładamy mfsroot.flp i naciskamy Enter.

  6. Niezależnie, czy uruchamiamy komputer z dyskietki czy z CDROM-u, podczas ładowania ujrzymy komunikat:

        Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt. 
        Booting [kernel] in 9 seconds... _
    

    Albo czekamy dziesięć sekund, albo wciskamy Enter. Przejdziemy do menu konfiguracyjnego jądra.

2.3.1.2. Uruchomienie Alpha

  1. Na początku komputer powinien być wyłączony.

  2. Włączamy komputer i czekamy na znak zachęty boot monitora.

  3. Jeżeli korzystamy z dyskietek startowych opisanych w Sekcja 2.2.7, to jedna z nich będzie pierwszą dyskietką startową, najprawdopodobniej będzie to dyskietka zawierająca kern.flp. Ją właśnie wkładamy do stacji i wpisujemy następujące polecenie, aby uruchomić komputer z dyskietki (wstawiając inną nazwę napędu dyskietek, jeżeli będzie to konieczne):

        >>>BOOT DVA0 -FLAGS '' -FILE ''
    

    W przypadku korzystania z CDROM-u, wkładamy płytę do napędu i rozpoczynamy instalację wpisując następujące polecenie (wstawiając inną nazwę napędu CDROM, jeżeli będzie to konieczne):

        >>>BOOT DKA0 -FLAGS '' -FILE ''
    
  4. Rozpocznie się ładowanie FreeBSD. Podczas ładowania z dyskietki, zobaczymy tekst w rodzaju:

        Please insert MFS root floppy and press enter:
    

    Postępując zgodnie z instrukcją na ekranie, wyjmujemy dyskietkę kern.flp, wkładamy mfsroot.flp i naciskamy Enter.

  5. Niezależnie, czy uruchamiamy komputer z dyskietki czy z CDROM-u, podczas ładowania ujrzymy komunikat:

        Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt. 
        Booting [kernel] in 9 seconds... _
    

    Czekamy dziesięć sekund, albo wciskamy Enter. Przejdziemy do menu konfiguracyjnego jądra.

2.3.2. Konfiguracja jądra

Jądro jest podstawą systemu operacyjnego. Jest odpowiedzialne za wiele rzeczy, m.in. za dostęp do wszelkich urządzeń w komputerze, takich jak dyski, karty sieciowe, karty dźwiękowe, itd. Dla każdego urządzenia obsługiwanego przez jądro FreeBSD istnieje odpowiedni sterownik. Sterowniki mają dwu- lub trzyliterowe nazwy, na przykład sa jest sterownikiem dostępu sekwencyjnego SCSI, a sio sterownikiem szeregowego we/wy (zarządzającym portami COM).

Podczas ładowania jądra, każdy ze sterowników sprawdza, czy obsługiwany przez niego sprzęt jest rzeczywiście obecny w komputerze. Jeśli jest, to sterownik zajmuje się konfiguracją urządzenia i udostępnia je dla reszty jądra.

Wspomniane sprawdzanie jest często nazywane rozpoznawaniem urządzeń, i niestety nie zawsze może być przeprowadzone w bezpieczny sposób. Pewne sterowniki sprzętowe niezbyt dobrze znoszą obecność innych sterowników, przez co rozpoznawanie jakiegoś urządzenia może czasami spowodować problemy z innym urządzeniem. Jest to jedna z podstawowych wad architektury PC.

Wiele starszych urządzeń nazywanych jest urządzeniami ISA, w odróżnieniu od urządzeń PCI. Według założeń standardu ISA każde z urządzeń musi mieć na stałe wprowadzone pewne parametry, zwykle numer linii żądania przerwania (Interrupt Request - IRQ) i adres portu we/wy wykorzystywany przez sterownik. Najczęściej te parametry ustawiane są poprzez przestawianie zworek na karcie lub za pośrednictwem DOS-owego programu.

Często prowadziło to do problemów, ponieważ nie można było mieć dwóch urządzeń o jednakowych numerach IRQ lub adresach portu.

Nowsze urządzenia są zgodne ze stadardem PCI, którego wymienione problemy nie dotyczą, jako że urządzenia potrafią współpracować z BIOS-em, używając IRQ i adresu portu we/wy wskazanego przez BIOS.

Jeśli w komputerze znajdują się jakieś urządzenia ISA, to ich sterowniki w FreeBSD muszą być skonfigurowane zgodnie z IRQ i adresem portu ustawionymi dla karty. Przyda się do tego sporządzona wcześniej lista urządzeń (patrz Sekcja 2.2.1).

Bywa niestety tak, że domyślne ustawienia IRQ i adresów portów niektórych sterowników kolidują ze sobą. Jest to spowodowane tym, że fabryczne ustawienia niektórych urządzeń ISA również kolidują. Domyślna konfiguracja sterowników FreeBSD jest z założenia taka sama, jak ustawienia fabryczne - po to, by jak najwięcej urządzeń działało od razu, "z marszu".

W codziennym używaniu FreeBSD taki stan rzeczy prawie nigdy nie powoduje jakichkolwiek problemów. Jest mało prawdopodobne, by w jednym komputerze były dwa kolidujące ze sobą urządzenia, ponieważ jedno z nich nie mogłoby działać (niezależnie od używanego systemu operacyjnego).

Problem pojawia się natomiast podczas instalacji FreeBSD, ponieważ jądro wykorzystywane do zainstalowania systemu musi zawierać jak najwięcej różnych sterowników, by obsłużyć jak najwięcej różnych konfiguracji sprzętowych. Prowadzi to do konfliktów ustawień niektórych z tych sterowników. Rozpoznawanie urządzeń przebiega w określonym porządku, jeżeli więc mamy urządzenie rozpoznawane późno, kolidujące z wcześniej wykrytym urządzeniem, to może ono działać nieprawidłowo lub być nieprawidłowo rozpoznane podczas instalacji.

Ze względu na opisane wyżej problemy, pierwszym krokiem w procesie instalacji FreeBSD jest przejrzenie listy sterowników obecnych w jądrze, i wyłączenie sterowników tych urządzeń, których nie ma w komputerze, oraz zatwierdzenie lub zmiana konfiguracji (jeśli konfiguracja domyślna nie pasuje) sterowników tych urządzeń, które są.

Zapewne zapowiada się to bardziej skomplikowanie, niż faktycznie jest.

Rysunek 2-1 pokazuje pierwsze menu konfiguracji jądra. Najlepiej jest wybrać opcję Start kernel configuration in full-screen visual mode (rozpocznij konfigurację jądra w trybie pełnoekranowym), włączającą najłatwiejszy dla nowych użytkowników interfejs.

Rysunek 2-1. Menu konfiguracji jądra

Wyświetlany następnie ekran konfiguracji jądra (Rysunek 2-2) podzielony jest na cztery części.

  1. Zwijana lista sterowników oznaczonych aktualnie jako ``active'' (aktywne), podzielona na grupy takie jak Storage (pamięć masowa) bądź Network (sieć). Dane każdego sterownika składają się z jego opisu, dwu- lub trzyliterowej nazwy, oraz używanego IRQ i adresu portu. Jeżeli sterownik koliduje z innym aktywnym sterownikiem, to obok nazwy sterownika pojawi się napis CONF. Na górze wyświetlona jest informacja o tym, ile z kolidujących sterowników jest w danej chwili aktywnych.

  2. Lista sterowników nieaktywnych (inactive). Pozostają one w jądrze, jednak obsługiwane przez nie urządzenia nie będą rozpoznawane podczas ładowania jądra. Lista podzielona jest na grupy podobnie jak lista sterowników aktywnych.

  3. Szczegółowe informacje o wybranym sterowniku, m.in. IRQ i adres portu.

  4. Informacja o klawiszach, którymi można się w danej chwili posługiwać.

Rysunek 2-2. Interfejs konfiguracji urządzeń jądra

W tym momencie na liście z pewnością pojawią się konflikty. Nie trzeba się tym przejmować, bo tak właśnie miało być; wszystkie sterowniki są aktywne, więc niektóre z nich będą kolidować z innymi, zgodnie z tym, co wcześniej omówiliśmy.

Teraz naszym zadaniem będzie wyeliminowanie napotkanych konfliktów.

Eliminowanie konfliktów sterowników

  1. Wciskamy X. Lista sterowników zostanie całkowicie rozwinięta i będą na niej widoczne wszystkie sterowniki. Korzystając z klawiszy kursora będziemy mogli poruszać się po liście.

    Rysunek 2-3 pokazuje ekran po naciśnięciu X.

    Rysunek 2-3. Rozwinięta lista sterowników

  2. Wyłączamy sterowniki tych urządzeń, których nie mamy. Sterownik wyłącza się podświetlając go klawiszami kursora i naciskając Del. Spowoduje to przeniesienie sterownika na listę sterowników nieaktywnych (Inactive Drivers).

    Jeśli zdarzy się, że niechcący wyłączymy potrzebny sterownik, wówczas wciskamy Tab, by przejść do listy sterowników nieaktywnych (Inactive Drivers), wybieramy interesujący nas sterownik i wciskamy Enter, by ponownie umieścić go na liście sterowników aktywnych.

    WAŻNE: Nie należy wyłączać sterownika sc0. Odpowiada on za obsługę ekranu, i nie będzie potrzebny tylko w przypadku, gdy instalacja odbywa się poprzez łącze szeregowe.

    WAŻNE: Sterownik atkbd0 możemy wyłączyć, jeśli mamy klawiaturę USB. W przypadku zwyczajnej klawiatury należy go zostawić.

  3. Jeśli nie ma już konfliktów, to możemy przejść od razu do nastepnego kroku; w przeciwnym przypadku musimy się zająć pozostałymi konfliktami. Jeżeli nie towarzyszy im komunikat ``allowed conflict'' (konflikt dopuszczalny), to albo trzeba zmienić IRQ lub adres portu dla rozpoznawania urządzeń, albo trzeba zmienić IRQ lub adres portu samego urządzenia.

    By zmienić ustawienia IRQ i adres portu we/wy sterownika, wybieramy go z listy i wciskamy Enter. Kursor przeskoczy do trzeciej części ekranu, pozwalając na zmianę wyświetlanych wartości. Powinniśmy tu wspisać takie wartości, jakie uzyskaliśmy podczas sporządzania listy urządzeń. Następnie wciskamy Q, by zakończyć edysję parametrów i wrócić do listy aktywnych sterowników.

    Może się zdarzyć, iż nie będziemy pewni, jakie wartości podać; możemy wówczas spróbować wpisać -1. Niektóre sterowniki FreeBSD potrafią samodzielnie wykryć prawidłowe wartości ustawień, by skorzystać z tej możliwości wpisujemy właśnie wartość -1.

    Zmiany ustawień sprzętu dokonuje się różnie, w zależności od typu urządzenia. Niektóre karty trzeba wyjąć z komputera i odpowiednio ustawić zworki lub przełączniki. Do innych może być dołączona dyskietka z programem DOS-owym służącym do zmiany konfiguracji. Tak czy inaczej, powinniśmy zapoznać się z dokumentacją otrzymaną wraz z urządzeniem. Konieczne będzie oczywiście ponowne uruchomienie komputera, więc po skonfigurowaniu urządzeń należy jeszcze raz uruchomić instalację FreeBSD.

  4. Po wyeliminowaniu wszystkich konfliktów ekran będzie wyglądać jak na Rysunek 2-4.

    Rysunek 2-4. Konfiguracja sterowników bez konfliktów

    Jak widać, lista aktywnych sterowników jest teraz znacznie krótsza, ponieważ zawiera tylko sterowniki urządzeń rzeczywiście obecnych.

    Możemy zapisać dokonane zmiany i przejść do kolejnego etapu instalacji. Wciskamy Q, by zakończyć konfigurację urządzeń. Pojawi się komunikat:

        Save these parameters before exiting? ([Y]es/[N]o/[C]ancel)
    

    Odpowiadamy Y, by zapisać parametry. Rozpoczyna się rozpoznawanie urządzeń. Wyniki rozpoznania zostaną pokazane białym tekstem na czarnym tle, po czym uruchomi się Sysinstall, wyświetlając swoje główne menu (Rysunek 2-5).

    Rysunek 2-5. Główne menu Sysinstall

2.3.3. Przeglądanie wyników rozpoznania urządzeń

Kilkaset ostatnio wyświetlonych na ekranie linii jest zapisywanych i można je przeglądać.

By przejrzeć bufor, naciskamy Scroll Lock. Włączamy w ten sposób tryb przewijania ekranu. Można teraz przeglądać wyniki rozpoznania urządzeń przy użyciu klawiszy kursora, lub PageUp i PageDown. Tryb przewijania wyłącza się wciskajać ponownie ScrollLock.

Zróbmy to, aby przejrzeć tekst, który został przewinięty poza ekran, gdy jądro dokonywało rozpoznawania urządzeń. Tekst będzie mieć treść podobną do przedstawionej na Rysunek 2-6, jednakże dokładna treść zależy od zainstalowanych w komputerze urządzeń.

Rysunek 2-6. Przykład wyników rozpoznania urządzeń

    avail memory = 253050880 (247120K bytes) 
    Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0817000.
    Preloaded mfs_root "/mfsroot" at 0xc0817084.
    md0: Preloaded image </mfsroot> 4423680 bytes at 0xc03ddcd4
    
    md1: Malloc disk
    Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
    npx0: <math processor> on motherboard   
    npx0: INT 16 interface   
    pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
    pci0: <PCI bus> on pcib0
    pcib1:<VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
    pci1: <PCI bus> on pcib1
    pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelereator> at 0.0 irq 11
    isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
    isa0: <iSA bus> on isab0
    atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
    ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
    ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
    uhci0 <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci
    0
    usb0: <VIA 83572 USB controller> on uhci0
    usb0: USB revision 1.0
    uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr1
    uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
    pci0: <unknown card> (vendor=0x1106, dev=0x3040) at 7.3
    dc0: <ADMtek AN985 10/100BaseTX> port 0xe800-0xe8ff mem 0xdb000000-0xeb0003ff ir
    q 11 at device 8.0 on pci0
    dc0: Ethernet address: 00:04:5a:74:6b:b5
    miibus0: <MII bus> on dc0
    ukphy0: <Generic IEEE 802.3u media interface> on miibus0
    ukphy0: 10baseT, 10baseT-FDX, 100baseTX, 100baseTX-FDX, auto
    ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xec00-0xec1f irq 9 at device 10.
    0 on pci0
    ed0 address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
    isa0: too many dependant configs (8)
    isa0: unexpected small tag 14
    orm0: <Option ROM> at iomem 0xc0000-0xc7fff on isa0
    fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq2 on isa0
    fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
    fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
    atkbdc0: <Keyboard controller (i8042)> at port 0x60,0x64 on isa0
    atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq1 on atkbdc0
    kbd0 at atkbd0
    psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
    psm0: model Generic PS/@ mouse, device ID 0
    vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
    sc0: <System console> at flags 0x100 on isa0
    sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
    sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
    sio0: type 16550A
    sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
    sio1: type 16550A
    ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
    pppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
    ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
    plip0: <PLIP network interfce> on ppbus0
    ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master UDMA33
    acd0: CD-RW <LITE-ON LTR-1210B> at ata1-slave PIO4
    Mounting root from ufs:/dev/md0c
    /stand/sysinstall running as init on vty0

Warto jest uważnie przejrzeć wyniki, by mieć pewność, że wszystkie spodziewane urządzenia zostały wykryte. Brak urządzenia na liście oznacza, że nie zostało ono wykryte. Jeśli sterownik wymagał skonfigurowania IRQ i adresu portu, to powinniśmy sprawdzić, czy prawidłowo je wpisaliśmy.

Jeśli trzeba będzie zmienić ustawienia rozpoznawania urządzeń, możemy łatwo opuścić program Sysinstall i zacząć od nowa. Dzięki temu można również lepiej poznać cały proces.

Rysunek 2-7. Wyjście z Sysinstall

Korzystając z klawiszy kursora, wybieramy z głównego menu Exit Install. Ukaże się następujący komunikat:

                          User Confirmation Requested 
             Are you sure you wish to exit? The system will reboot 
               (be sure to remove any floppies from the drives).
    
                                [ Yes ]    No

Instalacja ponownie zacznie się od początku, jeśli wybierzemy [Yes], pozostawiając CDROM w napędzie.

Jeśli instalujemy z dyskietek, przed ponownym uruchomieniem komputera powinniśmy wyjąć dyskietkę mfsroot.flp i włożyć kern.flp.

This, and other documents, can be downloaded from ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.

For questions about FreeBSD, read the documentation before contacting <questions@FreeBSD.org>.
For questions about this documentation, e-mail <doc@FreeBSD.org>.